"Święto radości", czyli odpust parafialny w Radzionkowie-Rojcy

Poniżej przedstawiamy opis wydarzeń z dnia 15 sierpnia br., czyli w święto Wniebowzięcia NMP, a zarazem odpust w Parafii w Rojcy. Jest to tekst pisany przez mieszkankę Rojcy. Zachęcamy do lektury tym bardziej, że jest pisany po śląsku.

                                   "Święto radości"

Odnaleźć radość dziecka w sobie, gdy się już nim nie jest. Czy to jest możliwe? Mieć w sobie tyla uciechy, że dusza skoko to na jedny to na drugi nodze i podśpiywuje przi tym cichutko. Powietrze jest przesycone zapachym słońca, a nogi same niesom i chciałoby się tańcować? Uśmiychomy sie jedyn do drugiego. Pozdrowiomy sie serdecznie i odświyntnie. Znikły na chwila animozje i pretynsje. Tyn dziyń jest inszy łod wszystkich dni w roku, dyć dziś jest łodpust na Rojcach – Wniebowziyńcie Nojświentszy Paniynki.

Alleluja! Dziynkujemy Ci Paniynko, żeś nom na tako radość pozwolyła. Żeś pedziała (chyba tak?): „ No, dobrze. Niech ta łoni na tych Rojcach sie cieszom, ale niech tyz mi pokozom coś ekstra. Hm, kieby sie tak fajnie ustrojyli, jak to piyrwy sie ludzie strojyli na prosacyjo. Ciekawoch jest, cy tyz by tak jesce poradzili?” . No i wziyna i poszła do Ducha Świyntego (bo Paniynka wszyndzie i zawsze chodziła piechty – i do Świynty Halzbiyty, no i wiycie do Betlejym tyz...). Pado mu tak „Suchej Duchu Świynty, weź ino i łoświyć w ty sprawie kogo tam ino uważos, coz jo Ci tam byda dużo godać. Wiys przecaś, że na Rojcach kejśik ludzi sie strojyli na prosacyjo, na wielkim i na niyszporach. Komuna strzymali, a terozki za demkracyje – nic. Niy strojom sie i fertig! Tak choby zapomnieli, iże mie sie to fest podobo. Barzi ino mi sie ino podobo, jak sie Rojcoki dobrze wyspowiadajom i idom do Komunie Świynty. No i tyz mi sie fest podobo, jak gośno śpiywajom.”

Duch Świynty nic ino sie zabroł do roboty. Sfurgnył na Ziymia i polotoł nad Rojcami. Skapnył na pora głów po kapecce łoleja (coby sie w gowie lampka łoświyciła, no ta lampka łod stroju na łodpust). Dodoł jesce trocha witamin, żeby mieć siyła do roboty i pado: „No, jo juz zrobiył co trzeba, a wy patrzcie tam jako” i polecioł nazod do Nieba.

Jedna baba z Rojec była w Radzionkowie na łodpuście i zrobiyło ji sie żol, że tam tak fajnie ludzie sie strojom, a Świynty Wojciech sie raduje. I godo tak do Farorza „Farorzycku, a co Wy byście pedzieli, jak na łodpust by tak baby sie łoblykły we stroje?” . Ksiądz Farorz jako człek roztropny pado: „ Jo niy wiym cy to siu udo. Bo to wiycie ludzie juz chyba zapomnieli i musieliby my jym przypomnieć”. Przed łodpustem przipomnioł ludziom ło tym w ogłosziyniach parafialnych. Postanowiyli tyz Farorz, coby zaprosić Pana Piotra Mankiewicza do tego dzieła, gdyż Pan Piotr już wielokrotnie zaprszoł nos przedtym do siebie i łozprawioł ło takiym wielkiym ślonskiym świyńcie w Bytomiu u Świętego Jacka. Pan Mankiewicz z radością na to przistoł. Pedzioł, że do nom stroje jakie ino bydymy chcieli. Jesce tyz spytałach sie moi koleżanki Weroniki Sitarz ( wicedyrektor Gimnazjum im. O. Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie) wtoro bardzo rada dowo nom stroje łod wielu, wielu już lot. Weronika pado : „Bier sie, wiela ino chces”. Zaś tako jedna Tereska z Rojec sama sie tyz zabrała do roboty i wziyna lotać za strojami. Bardzo akuratnie podeszła do sprawy i zebrała ekipa bob wydanych w merynkach i dziołszkow. No i tak z wielu ston kluł sie tyn nasz niezapomniany łodpust.

Ale kogo my tu jesce łoblecymy? Chodziyłach po Rojcach, targu, kole kościoła i pytałąch się tak: „Nie łoblyklibyście sie po ślonsku na łodpust?” Reakcje były roztomajte. Szok, zdziwienie : „ Co? Jo? Niy, niy jo sie nie nadowom…” Padom, trudno, bydzie ze piyńć bob – tyla i tyz dobrze. Ale potym słysza: „ Ja, dobrze, a moga tyz łoblyc Wojtka i Martusie? (Bernadetta). „Dobrze, łobleka sie jo i Basia, i jesce wnuczka Kinga (Aniela). „No, dobrze, super” (Ilona). „Dobrze, cymu niy.”(Gabusia). Chyba Tyn Duch Świynty sfurgnył Roz jesce na Rojca i kapoł tyn łolyj. Sabina sama sie zgłosiyła, a jeji mama Helyna tyz chyntnie przistała na to, że bydzie ustrojono za chopiona. Sztefka sie trocha wachała, ale tyz sie zgodziła. Same łod siebie sie ustrojyły Małgosia i Lucyna. Niy byłoby nos ustrojonych w merynki kiejby niy pomoc pani Lyńcie Dolibócki z Radzionkowa i jesce poru życliwych jeji parafianek. Bardzo cieszy tako dobroć serca i pomoc. Przecaś te stroje co nom pożycyły to som jak rodzinne skarby nojdroższe, wtore łochwujom i szanujom. We stroje z gimnazjum ustrojyli my tyz dziołszki ze świetlice parafialny – Sandry, Oktawie, Weroniki i Natalki. No i ta mało Martusia, co niosła koszycek z kwiotkami. Dyć nasza Paniynka Wniebowziynto to Królowa kwiatów. Jest to przecaś świynto Matko Boski Zielny patronki od ziół wszelakich i kwiecia. I tyn mały kwiatuszek – Martusia niosła koszycek z kwiotkami.

W poniydziałek byli my tyz u pana Piotra Mankiewicza i tam baby sie strojyły, a pomogała jym w tym Sala, wtoro przepisowo zapinała na gowach purpurki. Tam tyz my poznali Ewa i jeji cera Iza. Ewa łoblykła sie na łodpust we wyszkrobiony cepiec – unikatowy juz u nos elemynt chopskigo stroju. Zaś Iza i Sala łoblykły sie w kozdydnie łachy latowe. Umówiyli my sie przi kościele przed wielkiym. Przyjechoł tyz pan Piotr Mankiewicz ze swoją rodziną. Była tyz grupa pracowników Muzeum Chleba. W górnicze mundury ustrojyli sie Marian – chop łod Gabusie i pan Andrzej Sławik. Było nos wszystkich 33 osoby.

Jak my sie pod kościołem łobejrzeli to juz my sie fest ucieszyli. Jesce ino drobne poprawki w łoblecyniu i moglimy uformować orszak – podług stanów. Nojprzód dzieci, potym dziołchy, potym baby w merynkach, a na końcu baby w purpurkach. I tak my weszli do kościoła. I tu my poculi jak sie Paniynka Nojświyntszo raduje. Zaklaskała w rynce (coby żodyn niy widzioł) i pado: „Na to zech cekała! Aleście mie ucieszyli. Weselmy sie, bo to moje świynto i teraz jo wos ugoszcza wroz z mojym Synym Nojukochańszym.”

Myśla, że ta radość udzielyła sie wszystkiym parafianom i gościom. Widziałach życzliwość i zdziwienie na twarzach ludzi, zaskoczynie ale i duma – że na Rojcach coś wróciło, coś naszego i niepowtarzalnego. Obrzędowość świąt dorocznych w tym odpustu była niegdyś silnie związana z dostojną prezentacją odświętnych strojów regionalnych każdego stanu – dzieci, panien, mężatek, wdów oraz mężczyzn. Wszak odpust parafialny to znaczące święto społeczności chrześcijańskiej w obrębie określonego skupiska ludności. Ślązacy bardzo cenią sobie takie przyporządkowania. Trzeba więc pielęgnować te tradycje i przekazywać je młodym. Właśnie poprzez takie celebrowanie, przebieranie się i dbałość i wyjątkowy charakter tego święta. Parafianom i gościom bardzo podobało się, że tyle osób prezentowało różne rodzaje stroju śląskiego. U p.p. Wieczorków gościł wykładowca z Oxfordu pan Michael Pecack, który jest katolikiem. Był na sumie i widząc osoby w strojach zachwycił się tym zjawiskiem. Powiedział, że jest tym oczarowany, że jest to bardzo malownicze i wzruszające. Zrobił mnóstwo zdjęć i ma zamiar wygłosić wykład na Oxfordzie o tym, co widział i przeżył u nas na odpuście.

A my, co sie ustrojyli Paniynecce na cześć i radość? My ta radość dostali w dwojnasób. Dawno nie przeżywaliśmy tak sumy i nieszporów odpustowych. Tak nas właśnie ugościła nasza Patronka – wielką radością serca.


                                                                                           Maria Osadnik

 

« powrót na stronę główną

Wydarzenia »

INDUSTRIADA 2018 :-)

15-07-2016

Po raz kolejny udana impreza pod szyldem INDUSTRIADY

Dziekujemy za przybycie i zapraszamy Was ponownie :-)

9 czerwca 2018 roku.

 

...

zobacz wiecej »

Strój rozbarski

10-09-2015

 

Zdjęcie wykonano na błonie AGFA w 1919 roku. Autorem zdjęcia jest Amerykanin Julius Hollos, który prawdopodobnie pochodził z Bytomia. Zdjęcie przedstawia rodzinę Spyrów: ojciec rodziny-Piotr, widoczny na zdjęciu ukończył prawo administracyjne, był kamienicznikiem- Franciszkę oraz córki Otylia Spy...
zobacz wiecej »
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij »